سونوگرافی و انواع آن

سونوگرافی و انواع آن

سونوگرافی و انواع آن

سونوگرافی-چیست

انواع سونوگرافی که در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از : سونوگرافی قلب و عروق ، سونوگرافی فوریت های پزشکی ، سونوگرافی شکم ، سونوگرافی نوزادان ، سونوگرافی مغز و اعصاب ، سونوگرافی اورولوژی ، سونوگرافی زنان و زایمان و سونوگرافی اسکلتی عضلانی .

سونوگرافی چیست؟

اسکن سونوگرافی ، که همچنین سونوگرام ، سونوگرافی تشخیصی ، و سونوگرافی نامیده می شود ؛ ابزاری است با امواج صوتی فرکانس بالا برای ایجاد تصویر از برخی قسمت های داخلی بدن ، مانند معده ، کبد، قلب ، تاندون ها ، ماهیچه ها ، مفاصل و رگ های خونی. به گفته ی کارشناسان ، امواج صوتی اسکن های سونوگرافی ، ایمن تر از تابش امواج می باشند . سونوگرافی زنان و زایمان اغلب به منظور بررسی جنین در رحم بکار می رود.اسکن های سونوگرافی برای تشخیص مشکلات کبد ، قلب ، کلیه یا شکم مورد استفاده قرار می گیرند. این ابزار همچنین به جراح برای نمونه برداری نیز کمک می نماید. واژه ی “فراصوت” ، در فیزیک ، به تمام صداهایی که انسان قادر به شنیدن آنها نمی باشد ، اطلاق می گردد. در سونوگرافی تشخیصی ، فراصوت معمولاً بین 2 تا 18 مگاهرتز می باشد. فرکانس های بالاتر تصویر با کیفیت بالاتری فراهم می نماید ، چرا که به آسانی توسط پوست و بافت های دیگر جذب می شود .  به طوری که فرکانس های پایین تر قادر به انجام این کار نمی باشند.

 

بر طبق دیکشنری پزشکی Medilexicon  سونوگرافی و انواع آن عبارتند از:

سونوگرافی تشخیصی : ” بکارگیری سونوگرافی برای بدست آوردن تصاویر با اهداف تشخیصی پزشکی ، که با فرکانسی در دامنه ی 1.6 تا حدود 10  مگاهرتز بکار می رود.”

سونوگرافی درمانی : ” سونوگرافی با شدت بالا باعث ایجاد نکروز بافت ، در درمان بعضی تومورهای خوش خیم ، مانند تومور رحم.”

 

تفاوت بین اسکن سونوگرافی و سونوگرام چیست؟

 

اسکن سونوگرافی یک روش است اما سونوگرام تصویر ایجاد شده در هنگام اسکن سونوگرافی است.

 

عموماً این اسکن ها کاربردهای پزشکی دارند. متخصصین بهداشتی ، سونوگرافی را هم برای تشخیص و هم درمان و همچنین تسهیل مراحل نمونه برداری بکار می گیرند. به افرادی که این کار را انجام می دهند متخصص سونوگرافی (Sonographer) می گویند.

اسکن ها یا تصاویر بوسیله رادیولوژیست ها ، متخصصین قلب و یا دیگر متخصصین پزشکی مورد تفسیر قرار می گیرد.

از سونوگرافی می توان برای درمان بوسیله تحریک و یا گرما در ناحیه موردنظر بدن استفاده نمود. در این موارد ، سطوح انرژی بالاتر نسبت به اسکن سونوگرافی مورد نیاز است. سونوگرافی همچنین برای تمیز نمودن دندان نیز بکار می رود.از این روش برای درمان سرطان، فیزیوتراپی و کار درمانی هم استفاده شده است.

 

در طی اسکن سونوگرافی چه اتفاقی روی می دهد؟

اکثر اسکن ها بین 15 تا 45 دقیقه اتفاق می افتد و معمولاً در بخش اشعه X بیمارستان انجام می شود. در اغلب کشورها ،  سونوگرافیست ها در بررسی ، تجزیه و تحلیل و تفسیر اسکن به منظور بهینه سازی داده ها در تصویربرداری آموزش تخصصی دیده اند.

 

انواع سونوگرافی

سونوگرافی بیرونی :

برای مثال زمانی که پزشک می خواهد قلب بیمار و یا جنین در رحم را معاینه کند ، مورد استفاده  قرار می گیرد. سونوگرافیست ژل سونوگرافی را بر روی پوست بیمار قرار می دهد و سپس مبدل را بر روی قسمتی از بدن که نیاز به معاینه دارد، حرکت می کند.

سونوگرافی داخلی :

 سونوگرافی داخلی زمانی که پزشک نیاز به داشتن یک نگاهی بهتر به غده ی پروستات ، تخمدان و  رحم دارد ، مورد استفاده قرار می گیرد. در این حالت پروب در داخل واژن (در زنان) و یا مقعد (در مردان) قرار می گیرد.

سونوگرافی اندوسکوپیک : 

معمولاً اندوسکوپ  ( وسیله ای برای مشاهده فضای داخلی ارگانهای بدن) را از طریق دهان وارد بدن مانند مری ، غدد لنفاوی قفسه سینه یا معده خواهد داشت. برای مشاهده ی بهتر یک لامپ انتهای اندوسکوپ قرار دارد. در این روش به بیماران قرص های آرام بخش یا ضد درد داده می شود.

در مقایسه با سونوگرافی داخلی، سونوگرافی های بیرونی دارای خطر خونریزی کمتری هستند.

مثال هایی از سونوگرافی پزشکی

سونوگرافی قلب و عروق :

استفاده در اکوکاردیوگرافی ، که همچنین سونوگرافی قلب هم شناخته می شود. برش دو بعدی از قلب به تصویر کشیده می شود. ابزارهای مدرن تصویر سه بعدی نیز تولید می کنند.

همچنین در ایجاد تصاویر از سیستم قلبی و عروقی ، اکوکاردیوگرام ها سرعت جریان خون و بافت قلب در نقاط خاص را با استفاده از پالس ها یا امواج پیوسته سونوگرافی داپلر ارزیابی می کنند.

متخصصان بهداشت و درمان عملکرد و وضعیت مناطق دریچه قلب ، ناهنجاری های بین سمت چپ و راست قلب ، نارسایی دریچه (نشت خون از دریچه) ، همچنین درست کار کردن پمپ های قلب برای خارج کردن خون را بهتر ارزیابی می کنند.

سونوگرافی فوریت های پزشکی : 

استفاده از سونوگرافی در فوریت های پزشکی رشد قابل توجهی در دو دهه ی اخیر داشته است.  در حقیقت ، سونوگرافی اورژانسی محبوبیت فزآینده ای داشته است.

امروزه ، در فوریت های پزشکی ، سونوگرافی به صورت FAST ( ارزیابی متمرکز با سونوگرافی برای تراما : Focused Assessment with Sonography for Trauma) برای ارزیابی تراما استفاده می شود. سونوگرافی همچنین به منظور تسریع مراقبت از بیماران با سنگ های صفراوی یا التهاب کیسه صفرا استفاده می شود.

سونوگرافی شکم (بخش گوارش) :

 در این حالت متخصصان قادر به دیدن تصاویر طحال ، کلیه ها ، مجرای صفراوی ،  صفرا ، کیسه صفرا ، کبد ، آئورت ، پانکراس ، ورید اجوف تحتانی (بزرگترین ورید بدن است و خون قسمت های پایین بدن را به قلب می رساند) و دیگر اندام واقع در شکم می باشند.

در صورتی که آپاندیس متورم شود ، مثلاً در مورد آپاندیسیت ، می توان در تصویر برداری تشخیص داد. سونوگرافیست ها می گویند که مقادیر معینی از چربی و گاز در روده می تواند گاهی اوقات امواج فراصوت را مسدود ، و تشخیص آنرا سخت تر نماید.

سونوگرافی نوزادان تازه متولد شده :

متخصصان سونوگرافی با قراردادن پروب بر روی  ملاج نوزاد (نقطه نرم در جمجمه)، ناهنجاری در مغز ، هیدروسفالی می توانند اسکن سونوگرافی انجام دهند.

(هیدروسفالی : یک ضایعه مادرزادی یا اکتسابی که با اتساع بطن های مغزی ایجاد شده و معمولاً به دنبال انسداد جریان مایع مغزی نخاعی پدید می آید. در این حالت مایع مغزی نخاعی در جمجمه تجمع می یابد. علایم این  وضعیت عبارتند از: بزرگ شدن سر، برجسته استخوانهای پیشانی، اختلالات ذهنی و گیجی و منگی)

  سونوگرافی مغز و اعصاب :

سونوگرافی ممکن است برای اندازه گیری جریان خون در شریان های کاروتید (سرخرگ اصلی گردن) مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع سونوگرافی به سونوگرافی کاروتید معروف است.

سونوگرافی زنان و زایمان :

برای ایجاد تصاویر جنین یا رویان در رحم استفاده می شود. امروزه، اغلب به سادگی به عنوان بخشی از مراقبت های استاندارد پیش از تولد مورد استفاده قرار می گیرد.

به طور معمول پروب (یا مبدل) بر روی شکم مادر و با در واژن قرار می گیرد. اسکن ترانس واژینال در اوایل حاملگی یک تصویر واضح تر می دهد، و یک گزینه مناسب برای مادران چاق است. سونوگرافی داپلر ضربان قلب، تشخیص نشانه های اختلال در قلب و رگ های خونی را به پزشک نشان می دهد.

سونوگرافی اورولوژی :

(شاخه ای از علم پزشکی که با سیستم ادراری زنانه و دستگاه ادراری تناسلی مردانه سرو کار دارد) سونوگرافی در اورولوژی برای بسیاری اهداف مانند بررسی میزان ادرار باقیمانده در مثانه بیمار پس از رفتن به دستشویی مورد استفاده قرار می گیرد.

بررسی ارگانهای قرار گرفته در منطقه لگن مانند رحم، بیضه ها نیز بدین وسیله انجام می شود. از سونوگرافی گاهی اوقات برای تشخیص ورم بیضه یا واریکوسل، در مردان بالغ جوان، استفاده می شود.

سونوگرافی اسکلتی عضلانی :

این نوع سونوگرافی می تواند برای بررسی رباطها، سطوح استخوان، توده بافت نرم، اعصاب، عضلات و تاندون ها استفاده شود.

منبع : گروه علم و سلامتی روبینا بازار

 

ژل سونوگرافی پیکول

اشتراك گذاری نوشته

پاسخ دهید